5 Eylül 2026
Sahnedeki hileli düzeni “Oyna at zarları” diyen kadınlar bozacak
Yazı, Mabel Matiz’e yönelik süreçten hareketle kadın ve LGBTİ+ sanatçıların bedenleri, sözleri ve sahnedeki varlıkları üzerindeki ekonomik, toplumsal ve erkek egemen denetimi tartışıyor.
Kaynak Ekmek ve Gül: https://ekmekvegul.net/dergi/sahnedeki-hileli-duzeni-oyna-at-zarlari-diyen-kadinlar-bozacak
7 Eylül 2026
Susan Sarandon Filistin desteği nedeniyle rol kaybettiğini söyledi
Sarandon, Filistin’e açık desteği nedeniyle bazı film rollerini kaybettiğini ve bazı ajansların yapımcılara kendisini işe almamalarını söylediğini öne sürdü.
Kaynak Euronews Türkçe: https://tr.euronews.com/kultur/2026/09/07/hollywoodda-kara-listeye-alindi-sarandonin-filistin-destegi-rol-kaybetti
10 Eylül 2026
AYM’den toplatılan kitap ve yayınlar hakkında özgürlük ihlali kararı
Anayasa Mahkemesi, Hasan Cemal’in kitapları ile CHP ve HDP yayınlarının toplatılmasında ifade ve yayın özgürlüğünün ihlal edildiğine hükmetti.
Kaynak Evrensel: https://www.evrensel.net/haber/6000958/kaos-gl-karari-hatirlatildi-aym-den-kitap-toplatma-hakkinda-ozgurluk-ihlali-karari
KuirFest nadasa geçti
Pembe Hayat KuirFest, on dört yıllık festival faaliyetinin ardından edisyonlara belirsiz süreyle ara vererek Nadas 2026 Mentorluk Programı’yla farklı bir modele geçti.
Kaynak bianet: https://bianet.org/haber/kuirfest-nadasa-gecti-yeniden-yapilanma-sureci-basladi-323229
Jazzwashing Caz sponsorluk ve kültürel prestij
Emre Can Sancar, cazın lüks tüketim ve kurumsal prestij alanına çekilmesini bağımsız kulüplerin ve müzisyenlerin ekonomik kırılganlığıyla birlikte değerlendiriyor.
Kaynak bianet: https://bianet.org/yazi/jazzwashing-323166
Kürt sanatçı Serhat Kural’ın yeni EP’si
Medrenge, Zêrzewan ve Bêdengî parçalarından oluşan çalışma Kürtçe sözlü hafızayı çağdaş müzik üretimiyle buluşturuyor.
Kaynak bianet: https://bianet.org/haber/kurt-sanatci-serhat-kuralin-yeni-epsi-3-eylulde-yayinda-323022
Aram Tigran Kent Konservatuvarında kayıtlar başladı
Kayyım döneminde kapatılan konservatuvar sinema, tiyatro, müzik, Kürt dili ve edebiyatı, halk oyunları ve çocuk müziği bölümlerine yeniden öğrenci alıyor.
Kaynak bianet: https://bianet.org/haber/aram-tigran-kent-konservatuvarinda-kayitlar-basladi-323059
Theotokia’da Yeniköy Ermeni toplumunun tarihi
Theotokia Kültür Festivali’nin son programı Yeniköy Ermeni toplumunun tarihsel geçmişi, belleği ve kültür varlıklarına ayrıldı.
Kaynak Agos: https://www.agos.com.tr/tr/haber/theotokiada-son-etkinlik-yenikoy-ermeni-toplumunun-tarihi-41807
İstanbul Modern’de Aynı Mavinin Altında
İstanbul Modern’in yeni koleksiyon sergisi savaş, yıkım, göç, toplumsal cinsiyet, görünmeyen emek, kültürel hafıza, kent ve ekolojik kırılma başlıklarını bir araya getiriyor.
Kaynak Medyascope: https://medyascope.tv/2026/09/10/istanbul-modernin-yeni-koleksiyon-sergisi-ayni-mavinin-altinda-acildi/
Tschabalala Self’in Lady in Blue heykeli Fourth Plinth’te
Trafalgar Square’de siyah bir kadın figürünün anıtsallaştırılması, kamusal alanın kimi temsil ettiği sorusunu yeniden gündeme taşıdı.
Kaynak BBC: https://www.bbc.com/news/articles/cvgypqnpvl4o
Tony Gatlif’in ardından
Guardian’ın yazısı Gatlif’in Roman kültürü, müzik, göç, sürgün ve yolculuk etrafında kurduğu sinemasını değerlendiriyor.
Kaynak The Guardian: https://www.theguardian.com/film/2026/sep/10/tony-gatlif-obituary
11 Eylül 2026
Dicle’nin Sürgünleri Diyarbakır’da
Sergi Dicle Havzası’ndaki politik şiddet, zorla yerinden edilme ve ekolojik tahribatı Dicle Nehri’nin tanıklığı üzerinden ele alıyor.
Kaynak bianet: https://bianet.org/haber/diclenin-surgunleri-sergisi-diyarbakirda-aciliyor-323108
Rojbash gösterimi fiilen engellendi
Özkan Küçük’ün filminin Diyarbakır’daki ücretsiz açık hava gösterimi, açık bir yasak kararı bulunmamasına rağmen Emniyetin belediyeye gönderdiği yazının ardından iptal edildi.
Kaynak bianet: https://bianet.org/haber/valilikten-belediyeye-rojbash-yazisi-gosterim-fiilen-engellendi-323401
Istanbul Fringe bağ kurma temasıyla başlıyor
Eda Erman’la yapılan söyleşi bağımsız sanatın ekonomisini, dansın görünmezliğini ve genç sanatçıların uluslararası dolaşımını ele alıyor.
Kaynak Medyascope: https://medyascope.tv/2026/09/11/8-istanbul-fringe-festivali-bag-kurma-temasiyla-basliyor/
Çiğdem Mater’den hapishaneden dışarıya bir kitap
Mater’in cezaevinde kaleme aldığı metinler Tuhaf Saçma Neyse İçeriden Dışarıya Bakmak adıyla yayımlandı.
Kaynak Agos: https://www.agos.com.tr/tr/haber/cigdem-materden-hapishaneden-disariya-bir-kitap-41826
Alphaville’in festival programından çıkarılması
Glücksgefühle Festivali grubu politik açıklama yapabileceği endişesiyle programdan çıkardı; yeniden davet edilen Alphaville daveti kabul etmedi.
Kaynak WDR: https://www1.wdr.de/kultur/popkultur/festivals-alphaville-gluecksgefuehle-politisch-100.html
12 Eylül 2026
LGBTİ artı kültür yayıncılık ve ifade alanına geniş çaplı erişim engeli
Çok sayıda LGBTİ+ örgütü ve yayın mecrasının internet sitesi ya da sosyal medya hesabı ile sanatçı ve hak savunucularının kişisel hesaplarına erişim engeli getirildi.
Kaynak Medyascope: https://medyascope.tv/2026/09/12/cok-sayida-kuir-orgutunun-hesaplarina-erisim-engellendi/
Arsa Payı Yıkılacak bir ev bağımsız sanat alanına dönüştü
Kadıköy’de yıkılacak bir apartman dairesi bir günlüğüne altmıştan fazla bağımsız sanatçının üretim alanına dönüştürüldü.
Kaynak bianet: https://bianet.org/haber/yikilmadan-once-son-bir-gun-kadikoyde-arsa-payi-323402
Suat Derviş ve müstear isimlerin ardındaki hakikat
Serdar Soydan söyleşisi sürgün, sansür, unutulma ve müstear isimlerin ardında kalan Suat Derviş metinlerinin yeniden bulunmasına odaklanıyor.
Kaynak bianet: https://bianet.org/haber/serdar-soydan-suat-dervisi-ve-mustear-isimlerin-ardindaki-hakikati-anlatti-323397
Tilda Swinton yeniden Man to Man’de
Swinton’ın yaklaşık kırk yıl sonra döndüğü oyun, 1930’lar Almanyasıyla günümüzde aşırı sağ ideolojilerin yeniden görünürlüğü arasında bağ kuruyor.
Kaynak The Guardian: https://www.theguardian.com/stage/2026/sep/12/man-to-man-review-tilda-swinton-royal-court-theatre
13 Eylül 2026
Ailem Güvende operasyonları LGBTİ artı örgütlerine baskınlar
Dijital erişim engellerinin ardından LGBTİ+ örgütlerine ve çeşitli mekânlara operasyonlar düzenlendi; gözaltılar ve adli işlemler başladı.
Kaynak Medyascope: https://medyascope.tv/2026/09/14/ailem-guvende-operasyonu-iste-bilmeniz-gerekenler/
Theotokia’nın son günü Yeniköy Ermeni toplumunun hafızası
Festival Hanriet Topuzyan Basoğlu’nun Yeniköy Ermeni toplumunun belleği ve kültür varlıklarını anlattığı konuşmayla tamamlandı.
Kaynak Agos: https://www.agos.com.tr/tr/haber/theotokiada-son-etkinlik-yenikoy-ermeni-toplumunun-tarihi-41807?seo_visit=1
Bir Savaşı Bitirmek Ankara’da
Marc Silver’ın Kolombiya hükümeti ile FARC arasındaki barış görüşmelerini anlatan belgeseli Türkçe ve Kürtçe altyazıyla gösterildi.
Kaynak Yeni Yaşam: https://yeniyasamgazetesi9.com/bir-savasi-bitirmek-filmi-ankarada/
Amine Alphan kadınların hikâyelerini tuvale taşıyor
Êlih’te Bahar Kültür Merkezi’nde çalışan genç sanatçı Halepçe ve Jina Emînî gibi kadın ve toplumsal hafıza temalarıyla ilk kişisel sergisini hazırlıyor.
Kaynak Yeni Yaşam: https://yeniyasamgazetesi9.com/kadinlarin-hikayelerini-tuvale-tasiyan-amine-ilk-sergisini-acmaya-hazirlaniyor/
14 Eylül 2026
114 kadın örgütünden Ailem Güvende operasyonlarına tepki
Kadın örgütleri LGBTİ+’lara yönelik operasyonların kadın hareketi ve toplumsal cinsiyet eşitliği mücadelesinin de ortak meselesi olduğunu açıkladı.
Kaynak Gündem Fethiye: https://gundemfethiye.com.tr/mugladan-orgutlerinin-de-aralarinda-oldugu-114-kadin-orgutunden-lgbtilara-yonelik-ailem-guvende-operasyonlarina-tepki-171015/
Diyarbakır ve Hannover arasında kültür köprüsü
Aram Tigran Kent Konservatuvarı, Hannover Müzik Okulu ve Ma Music arasındaki program müzik eğitimi, atölye ve ortak üretim olanaklarını ele aldı.
Kaynak Yeni Yaşam: https://yeniyasamgazetesi9.com/diyarbakir-ve-hannover-arasinda-kultur-koprusu/
15 Eylül 2026
Çağlayan’da operasyonları protesto edenlere müdahale
LGBTİ+ örgütlerine yönelik operasyonları protesto edenlere polis müdahale etti; aynı gün Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiseri kaygılarını açıkladı.
Kaynak Associated Press: https://apnews.com/article/turkey-lgbtq-protest-raids-ac345b51d7594f7552ae52fd0e32a041
Uluslararası Hrant Dink Ödülü Süheyla Doğan ve Raji Sourani’ye verildi
Ödüller Kazdağları ve ekoloji mücadelesiyle tanınan Süheyla Doğan ile Filistinli insan hakları hukukçusu Raji Sourani’ye gitti.
Kaynak Medyascope: https://medyascope.tv/2026/09/16/18-hrant-dink-odulu-suheyla-dogan-ve-raji-souraniye-verildi/
Ari Barokas tartışması yeniden gündemde
Barokas’ın daha önce bir konserde kullandığı “teröristler” ifadesi, Hrant Dink Ödülü programında sahne almasının ardından yeniden tartışıldı. Daha önce ne yaşanmıştı?
Kaynak OdaTV: https://www.odatv.com/guncel/mkmden-dumana-tepki-120158215
Gomidas yeniden sahnede
Yolcu Tiyatro’nun yapımı Ermeni müzik hafızasını performans yoluyla yeniden dolaşıma sokuyor.
Kaynak bianet: https://bianet.org/haber/bir-ses-bir-hafiza-gomidas-yeniden-sahnede-323480
Avrupa Birliği Türkiye’deki LGBTİ artı operasyonlarından endişeli
Operasyonların bağımsız mekân, performans, beden, dans ve kuir kültür üretiminin çalışma koşullarını da etkilediği vurgulandı.
Kaynak Euronews Türkçe: https://tr.euronews.com/2026/09/15/ab-turkiyedeki-lgbti-operasyonlarindan-endiseli
16 Eylül 2026
Kaos GL yöneticileri tutuklandı
Kaos GL’nin yönetim ve denetim kurullarından yedi kişinin tutuklanması, baskının tek tek eserlerden kültür üreten kurumların varlık koşullarına genişlediğini gösterdi.
Kaynak Sendika.Org: https://sendika.org/2026/09/kaos-gl-hak-esitlik-ve-ozgurluk-mucadelemize-dunden-daha-buyuk-bir-kararlilikla-devam-edecegiz-753150?utm_source=chatgpt.com
Müstehcenlik soruşturmaları ahlak polisliğine dönüştü
bianet’in hukuk dosyası TCK 226 kapsamındaki soruşturmaların kadınların yaşamları, sanat eserleri ve LGBTİ+ görünürlüğü üzerinde baskı aracına dönüşmesini inceliyor.
Kaynak bianet: https://bianet.org/haber/mustehcenlik-sorusturmalari-ahlak-polisligine-donustu-323017
Operasyonlarda yeni tutuklamalar
Ailem Güvende soruşturmalarında gazeteci Tuğba Tekerek ile Kaos GL yöneticilerinin ve Mersin’de yirmi sekiz kişinin tutuklandığı aktarıldı.
Kaynak Medyascope: https://medyascope.tv/2026/09/14/ailem-guvende-operasyonu-iste-bilmeniz-gerekenler/
Silinmenin Manzaraları Depo’da
Sergi geç Osmanlı’dan Cumhuriyet’e kültürel, ekolojik ve toplumsal tahribatın izlerini bastırılmış ya da görünmezleştirilmiş hafızalar üzerinden ele alıyor.
Kaynak Euronews Türkçe: https://tr.euronews.com/kultur/2026/08/24/silinmenin-manzaralari-depoda-hafiza-kayip-ve-silinen-cografyalarin-izinde
Hrant Dink Ödülü sonrasında “barışın dili” tartışması
Ari Barokas çevresindeki tartışma, sanatçı sorumluluğu, kurumların temsil ettiği değerler ve barış dilinin nasıl kurulacağı sorularına açıldı. Hrant Dink Vakfı’nın Ari Barokas paylaşımının altındaki yorumlar:
Kaynak Instagram: https://www.instagram.com/p/DdUWQYIDcnw/?stkn=MW4xMG15azA2aWE4cw==
İran’ın yeni yasa tasarısı bağımsız sanat çevresini tehdit ediyor
Yabancı Sızmayla Mücadele tasarısının uluslararası festival, fon, rezidans ve işbirliklerine ihtiyaç duyan sanatçılar üzerinde caydırıcı etki yaratabileceği belirtiliyor.
Kaynak Center for Human Rights in Iran: https://iranhumanrights.org/2026/09/irans-sweeping-new-bill-threatens-to-isolate-its-people-from-the-world/
DİSK Basın İş Sansür kurumsallaşıyor
Sendika çok sayıda X ve Instagram hesabına getirilen erişim engellerini dijital sansürün kurumsallaşması bağlamında değerlendirdi.
Kaynak BirGün: https://www.birgun.net/haber/disk-basin-isten-erisim-engellerine-tepki-sansur-kurumsallasiyor-734714
SAHA Sürdürülebilirlik Fonu
Fon kâr amacı gütmeyen bağımsız sanat inisiyatiflerinin uzun vadeli gelişimini ve kamusal programlarının sürekliliğini destekliyor.
Kaynak SAHA: https://www.saha.org.tr/projeler/saha-surdurulebilirlik-fonu-356
17 Eylül 2026
Fatoş İrwen’in Rû Bi Rû sergisi
Sergi iktidar temsilleri, bastırılmış hafızalar, coğrafya, su, toprak ve tarihsel şiddet arasındaki ilişkiye bakıyor.
Kaynak ArtDog İstanbul: https://artdogistanbul.com/eylul-2026-sergileri/
Dünyada sanatsal özgürlük ve Türkiye
Freemuse’un çalışması Türkiye’yi sanatsal yasaklamalar ve sanatçılara yönelik yargısal baskı açısından ağır bir tablo içinde değerlendiriyor.
Kaynak bianet: https://bianet.org/haber/dunyada-sanatsal-ozgurluk-turkiye-yasaklamada-da-yargi-baskisinda-da-lider-267665
NAZA belgeseline vatandaşlık tehdidi
Gazze’de sivillerin öldürülmesini konu alan filmin yaratıcılarına yönelik siyasi tepki vatandaşlık hakkının geri alınması tehdidine kadar uzandı.
Kaynak Diken: https://www.diken.com.tr/israilden-odullu-gazze-belgeseli-nazanin-yonetmenlerine-vatandaslik-tehdidi/
Sondering Ölüm yas ve sanat üzerine bağımsız festival
Lake District’teki festival müzik, tiyatro, performans, atölyeler ve kolektif bir cenaze yürüyüşünü bir araya getiriyor.
Kaynak The Guardian: https://www.theguardian.com/culture/2026/sep/16/the-sondering-sophia-and-camilla-minden-death-funeral
Anyma konseri ve resmî açıklama sorunu
Konserin iptal edildiği iddiasını inceleyen Teyit, Valiliğin kamuya açık resmî açıklamasının bulunmadığını kaydetti.
Kaynak Teyit: https://teyit.org/analiz/istanbul-valiligi-anyma-konserini-iptal-etti
Macklemore tartışması Sanatçı tarafsız kalabilir mi
Macklemore’un Filistin açıklamalarının ardından turneden çıkarılması, mekân sahiplerinin ekonomik gücü ve diğer sanatçıların dayanışması üzerinden tartışıldı.
Kaynak The Guardian: https://www.theguardian.com/commentisfree/2026/sep/17/ed-sheeran-musicians-politics-stadium-support-acts
18 Eylül 2026
Brisbane Portrait Prize’da yapay zekâ ve yerli kültürel mülkiyet
First Nations sanatçıları yapay zekânın kültürel imgeleri izinsiz toplamasına karşı “ancestral integrity” fikrini öne çıkaran eserlerle yarışmaya geri döndü.
Kaynak The Guardian: https://www.theguardian.com/artanddesign/ng-interactive/2026/sep/18/bpp-brisbane-portrait-prize-2026-ai
***
TONY GATLİF HABERLERİ (kaynaklar):
Tony Gatlif kimdir?
Kaynak bianet: https://bianet.org/haber/tony-gatlif-kimdir-323196
Sınırları yıkan keman sustu Kim bu Tony Gatlif?
Kaynak OdaTV: https://www.odatv.com/ozel/sinirlari-yikan-keman-sustu-kim-bu-tony-gatlif-120161571
Spot Basın paylaşımı
Kaynak X: https://x.com/spotbasin/status/2099060012383678693?s=46&t=9H28TCA21tEBTDyvUyJ8MQ
Kavak ağacında doğmak Tony Gatlif’e
Kaynak Dilan Sal Kaya: https://dilansalkaya.substack.com/p/kavak-agacnda-dogmak-tony-gatlife?r=1wccqt&utm_medium=ios
Gatlif sineması bize ne yaptı?
Kaynak Selin Akgül Şeker: https://selinakgulseker.substack.com/p/gatlif-sinemas-bize-ne-yapt?r=1wccqt&utm_medium=ios
Tony Gatlif’in ardından Yeryüzüne sığmayanların sineması
Kaynak Onur Özgen: https://onurozgen.substack.com/p/tony-gatlifin-ardndan-yeryuzune-sgmayanlarn?r=1wccqt&utm_medium=ios
Tony Gatlif Between cultures between roads
Kaynak Ela Güneş: https://elagunes.substack.com/p/tony-gatlif-between-cultures-between?r=1wccqt&utm_medium=ios
Musika
Kaynak Nancy Honicker: https://nancyhonicker.substack.com/p/musika?r=1wccqt&utm_medium=ios
Tony Gatlif A Romani cinema that sings wanders and resists
Kaynak DeepKino: https://deepkino.com/tony-gatlif-an-experts-account-of-a-romani-cinema-that-sings-wanders-and-resists/
Tony Gatlif obituary
Kaynak The Guardian: https://www.theguardian.com/film/2026/sep/10/tony-gatlif-obituary
Tony Gatlif
Kaynak People Forever: https://peopleforever.com/p/tony-gatlif